Borelioza a choroby psychiczne

Istnieje coraz więcej dowodów na to, że borelioza powoduje szereg zaburzeń psychicznych. Odpowiedzialne za to są autoimmunologiczne i metaboliczne efekty zakażenia, zarówno boreliozą jak również koinfekcjami.

Mogą to być takie zaburzenia jak: 

  • Zaburzenia rozwojowe 

  • Zaburzenia ze spektrum autyzmu 

  • Zaburzenia schizoafektywne (schizofrenia) 

  • Zaburzenia dwubiegunowe (choroba afektywna dwubiegunowa) 

  • Depresja 

  • Zaburzenia lękowe (lek uogólniony, lęk społeczny, lęk napadowy) 

  • Zespól stresu pourazowego 

  • Objawy natręctw 

  • Zaburzenia odżywiania (bulimia, anoreksja) 

  • Obniżone libido 

  • Zaburzenia snu 

  • Uzależnienia (narkomania, alkoholizm, lekomania) 

  • Przemoc 

  • Depersonalizacja, zaburzenia poznawcze, demencja.

Obecnie istnieje ponad 100 poznanych, różnych czynników zakaźnych, które zarówno bezpośrednio jak i poprzez reakcje autoimmunologiczne oraz metaboliczne, powodują choroby psychiczne. Są to bakterie (w tym krętki), wirusy, pierwotniaki, pasożyty.  

Pierwszym powszechnym tego typu zakażeniem, z którym mieliśmy do czynienia była kiła. Sprawiło ono, że szpitale psychiatryczne wypełniły się pacjentami. Na szczęście wynalazek penicyliny pozwolił na uporanie się z infekcją. Niestety krętek Borrelii nie jest już tak podatny na leczenie antybiotykami i to właśnie on może być odpowiedzialny za większość zaburzeń neuropsychiatrycznych. 

Istnieją trzy podstawowe typy zakażeń bakterią Borrelia, powodujące objawy neuropsychiatryczne:

 

  • Postać mózgowo naczyniowa, związana z zawałami naczyń mózgowych 

  • Infekcja w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, będąca zanikową postacią zapalenia opon mózgowo rdzeniowych, związana z atrofią korową, glejozą i otępieniem 

  • Zakażenia spoza ośrodkowego układu nerwowego, które na skutek reakcji autoimmunologicznych i innych, powodują zaburzenia w jego funkcjonowaniu. 

Pacjenci z boreliozą mogą być objęci nie tylko jednym, lecz nawet każdym z tych typów infekcji. 

Objawy ze strony układu neurologicznego związane są m. in. z działaniem autoimmunizacji i pro zapalnym działaniem cytokinin, będących efektem zakażenia. Np. niektóre antygeny białek wiciowych Borelii, są odpowiedzialne za prozapalną odpowiedź organizmu, powodującą neurodegeneracyjne zmiany mózgu. Poza tym, na skutek nie do końca poznanych mechanizmów, bakteria prowokuje organizm do produkcji neurotoksyn. Dwie najważniejsze to kwas chionolinowy i gossypol. Krętki powodują, że mikroglej w mózgu przekształca tryptofan w kwas chinolinowy, powodujący zakłócanie produkcji neuroprzekaźników, uszkadzanie połączeń synaptycznych, atrofię mózgu i śmierć neuronów. Gossypol powoduje zaś spadek poziomu testosteronu, zmęczenie, słaby popęd seksualny, osłabienie układu odpornościowego i nadnerczy.   Za niektóre przewlekłe objawy boreliozy odpowiedzialne mogą być już nie same krętki, lecz bliżej nie poznane, samonapędzające się procesy, najczęściej o podłożu autoimmunologicznym. Dużą rolę mogą odgrywać także zaburzenia snu i nieustający stres. Każdy pacjent może mieć unikalny i zmienny obraz kliniczny. Przed zakażeniem większość była stosunkowo młodymi, zdrowymi i aktywnymi ludźmi. U niektórych infekcja ma przebieg utajony, przez długi okres nie dając żadnych objawów. U innych objawy mają powracający i ustępujący przebieg. U jeszcze innych szybko postępując, może powodować szereg objawów wieloukładowych, które mogę być zarówno neuropsychiatryczne jak i somatyczne. Manifestacje neuropsychiatryczne mogą być poznawcze, emocjonalne, behawioralne lub wegetatywne.  

Rozwijając nieco poszczególne typy zaburzeń neuropsychiatrycznych związanych z boreliozą, otrzymamy bardzo duże spektrum różnych jednostek chorobowych:

  •  Zaburzenia rozwojowe 

Wrodzone zakażenia boreliozą mogą przyczynić się do neuropsychiatrycznych zaburzeń rozwojowych i upośledzenia. Istnieje wiele doniesień dokumentujących wrodzoną transmisję krętka i powiązane wyniki patologiczne. Obejmują one takie przypadki jak poronienia, urodzenie martwego płodu, śmierć okołoporodowa, wady wrodzone, choroby ogólnoustrojowe, wczesna piorunująca posocznica. W jednym z badań, które objęło 102 kobiety ze stwierdzoną boreliozą w czasie ciąży u 9% dzieci stwierdzono autyzm, 56% zaburzenia uwagi, 54% drażliwość, wahania nastroju, 13% depresja, 18% opóźnienia rozwojowe, 43% światłowstręt, 21% opóźnienia w mowie, 39% słaba pamięć i upośledzenie funkcji poznawczych. 

  • Zaburzenia ze spektrum autyzmu 

Zaburzenia ze spektrum autyzmu mają wiele etiologii zarówno środowiskowych jak i genetycznych. Może mieć w tym udział co najmniej 23 infekcje, takie jak Borrelia, Babesia, Bartonella, Chlamydia pneumoniae, Herpesvirus-6, Mycoplasma, oraz reakcje autoimmunologiczne związane z tymi infekcjami. Reakcje immunologiczne matki wydają się niekorzystnie wpływać na rozwój mózgu płodu. Mechanizmy patofizjologiczne mogą też wynikać z procesów zapalnych. W Stanach Zjednoczonych występuje wyraźna terytorialna korelacja między boreliozą a autyzmem. Jedno z badań wykazało, że leczenie antybiotykami boreliozy u pacjenta jednocześnie dotkniętego autyzmem, istotnie wygasza jego objawy. 

  • Schizofrenia i zaburzenia schizoafektywne

W Stanach Zjednoczonych istnieją znaczne obszary geograficzne, gdzie występuje korelacja między ilością kleszczy Ixotes a liczbą zdiagnozowanych przypadków schizofrenii. U pacjentów z boreliozą najczęściej obserwuje się zaburzenia schizoafektywne. W późnym stadium infekcji są to też zaburzenia paranoidalne. 

  • Zaburzenia dwubiegunowe 

Choroba afektywna dwubiegunowa może być związana z różnymi infekcjami, w tym również z boreliozą. Gdy choroba te obserwowana jest u pacjentów zakażonych boreliozą, jest to zwykle bardzo szybki cykl. Różne badania wykazały występowanie CHAD w tej infekcji na poziomie 22% (u dzieci). 

  • Depresja 

Depresja jest bardzo częstym zaburzeniem w przebiegu boreliozy. Częstość jej występowania szacuje się na poziomie 98 % (94% u dzieci). Objawy depresji są często poważne i potrafią wyeliminować pacjenta z życia zawodowego i społecznego na wiele miesięcy. Dlatego w przypadku jej rozpoznania zawsze warto rozważyć boreliozę jako przyczynę. Depresję można zmniejszyć dzięki wczesnemu wykryciu i skutecznemu leczeniu tej infekcji.  

  • Zaburzenia lękowe 

Zaburzenia lękowe mogą obejmować zespół lęku napadowego, lęk społeczny, uogólnione zaburzenia lękowe, zaburzenia obsesyjno- kompulsywne, zespół stresu pourazowego. Wg. badań amerykańskich uogólniony niepokój stwierdzono u 50% pacjentów z boreliozą, lęk społeczny 70%, zaburzenia obsesyjno- kompulsywne 84%, zespół stresu pourazowego 24%.

  • Zaburzenia odżywiania 

Borelioza powoduje szereg zaburzeń odżywianie np.: jadłowstręt psychiczny, bulimia, nadmierny przyrost masy ciała. 

  • Zaburzenia snu 

      Zaburzenia snu w wyniku boreliozy obejmują bezsenność, sen bez regeneracji, zespól niespokojnych nóg, bezdech senny, koszmary nocne, zmiana rytmu dobowego, narkolepsja, katalepsja i obserwowane są u 100% pacjentów. 

  • Uzależnienia 

Uzależnienia w przebiegu boreliozy związane są często z chronicznym bólem, którego nasilenie porównywane jest często z bólem pooperacyjnym. Leczony on jest za pomocą silnych leków przeciwbólowych w tym opioidów. Często prowadzi to do nadużywania tych substancji i uzależnienia. Pacjenci próbują też na własną rękę łagodzić dolegliwości za pomocą alkoholu, narkotyków, leków nasennych i wszelkich dostępnych środków przeciw bólowych. Lekarze zbyt często wypisują pacjentom leki psychotropowe powodujące uzależnienia. Zmiany degeneracyjne w ośrodkowym układzie nerwowym powodują też znaczną redukcję samokontroli. 

  • Zaburzenia poznawcze 

W różnych badaniach wykazano cały szereg zaburzeń poznawczych występujących w przypadku boreliozy. Najczęściej występujące to encefalopatia 89%, utrata pamięci 81%, zaburzenia koncentracji 77%, zmęczenie psychiczne 70%, trudności ze znalezieniem słów 46%, dezorientacja 44%, nieuwaga 44%, rozproszenie uwagi 82%, nadwrażliwość na dźwięki 58%, nadwrażliwość na światło 74%, objawy dyslekcji 68%, zaburzenia selektywnej uwagi 98%.

  • Demencja 

Istnieje ponad 60 publikacji wykazujących związek boreliozy z demencją. Maja na nią wpływ dwie podstawowe postaci zakażenia- postać mózgowo naczyniowa połączona z zawałami naczyń mózgowych oraz zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zanik korowy i glejoza. W jednym z badań, za pomocą bezpośredniej autopsji, krętka Borrelii wykryto w mózgu 25% pacjentów z chorobą Alzheimera. Jest to 13 razy częściej w porównaniu z próbą kontrolna. 

  • Samobójstwa  

Szacuje się, że w USA może być około 1200 samobójstw rocznie, które jako bezpośrednią przyczynę mają boreliozę. Wiąże się to ze zmianami metabolicznymi i immunologicznymi występującymi w jej przebiegu, które skutkują zaburzeniami psychiatrycznymi. Wiąże się to także z przytłoczeniem wieloma wyniszczającymi jej objawami oraz niezrozumieniem ze strony rodziny, przyjaciół i lekarzy

 

Opracowano na podstawie publikacji: 

Neuropsychiatric Lyme Borreliosis: An Overview with a Focus on a Specialty Psychiatrist’s Clinical Practice 

Robert C. Bransfield 

Kontakt:                                    Adres: 
 Rejestracja: 609 078 998            Zaczernie 307, 36-062

 Konsultacje: 667 264 945            k. Rzeszowa

Godziny otwarcia:

Poniedziałek- Piątek      9:00- 18:00 
Sobota                                9:00- 14:00
Niedziela                            Nieczynne

  • Facebook
  • YouTube